मराठी शाळांच्या सद्यस्थिती

लोकसत्ताच्या २४.०२.२००८ च्या लोकरंग मधील लेख मराठी शाळांच्या सद्यस्थितीबद्दल आलेला शुभदा चौकर यांचा लेख.

ड - डोनेशनचा

शाळांची प्रवेशप्रक्रिया सध्या सुरू आहेत काहि शाळांमधून पूर्णपण झाल्या असतील. प्रवेशप्रक्रिया वेळी पालकांना धास्ती असते ती 'डोनेशन' ची. पालकांना आपल्या पाल्यांच्या शाळेची ओळख ही 'डोनेशन' मुळे अडवणूकीच्या भावनेने होते.

शिक्षणसंस्थाना यात मी पूर्णपणे दोषी मानणार नाही. शिक्षणसंस्थाना नवीन कामांसाठी निधीची आवश्यकता असते आणि त्यासाठी त्यांना नवीन प्रवेश घेणारे पाल्य हा एक स्त्रोत असते.

यावर उपाय म्हणून एक पर्याय सुचतो, तो म्हणजे, शाळेला दिलेल्या देणग्यांना आयकरात सवलत देणे. आयकरात व सर्व करांमध्ये प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षणासाठी ३% एवढा वेगळा कर आकारला जातो. तो सरकारी "सर्व शिक्षा अभियाना" साठी वापरण्यात येतो.

पाल्याची "शैक्षणिक शुल्क व सत्र शुल्क" व "शैक्षणिक कर्जावरील व्याज" ८०सी खाली करमाफ असते. या सवलतीचा उपयोग उच्च शिक्षण घेणार्‍यांसाठी होतो.

जर फक्त प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षणासाठी शिक्षणसंस्थाना दिलेली देणगी जर करमुक्त केली तर त्याचा फायदा पालकांना व शिक्षणसंस्थाना दोघांना होईल. ह्या साठी एक कलम ८०सी मध्ये न वाढवता, ८०जी सारखे एखादे कलम ६-अ मध्ये वाढवावे. ८०जी सारखी देणगीच्या ५०%, १०% रक्कमेची करमाफी न करता पूर्ण करमाफी द्यावी.

यामुळे देणगीदारांना होणारे फायदे
1. देणगीदारांना आयकरात सवलत
2. शिक्षणसंस्थानी प्रवेशासाठी अडवणूक केल्याची भावना राहणार नाही
3. आपण शिक्षण घेतलेल्या शाळेला देणगी देऊन कृतज्ञता व्यक्त करण्याची संधी.
4. वैवाहिक जीवन सुरू होण्याआधीही शैक्षणिक देणगी द्वारे आयकरात सवलत
शिक्षणसंस्थाना होणारे फायदे
1. देणगी फक्त प्रवेशाच्यावेळी न मिळता, पालकांकडून प्रत्येक वर्षी मिळू शकते. पालकांना प्रवेशावेळची देणगी रक्कम कमी भरावी लागून ही जास्त निधी मिळू शकेल.
2. फक्त पालकांकडून देणगी मिळण्याऐवजी माजी विद्यार्थ्यांकडून, आयकर सवलत हवी असणार्‍या देणगीदारांकडून ही देणगी मिळू शकते
3. विना अनुदानित संस्थाना निधी मि़ळण्यासाठी एक सुकर मार्ग होईल

भारतातील ग्रामीण शाळेतील प्रजासत्ताक दिन

Republic Day 2007

तुम्ही ऑफीसमध्ये गेल्यावर हातपाय धुता?

बाबा तुम्ही ऑफीसमध्ये गेल्यावर हातपाय धुता?

माझ्या ६ वर्षाच्या मुलीने बालसुलभ कुतुहलाने प्रश्न विचारला. तिच्या प्रश्नामध्ये जाब विचारण्याचा अविर्भाव अजिबात नव्हता. पण तिच्या या प्रश्नाने मी पूर्णपणे गोंधळून गेलो. कधीही बाहेरून आलं की आधी हातपाय धुवायचे, हे प्रत्येक वेळी तिला ऐकवत असतो. प्रसंगी ओरडत असतो.

बाहेरून आल्यावर हातपाय धुवायचे या मागचे तत्त्वं माझ्या मुलीला कळलं. ते पालकांनी कुठे कुठे अंमलात आणायचे हे ही तिला कळलं. आणि मी ते तत्त्व पूर्णपणे विसरलो. कार्यालयात पोहचताना बस, रेल्वे, रिक्षा किंवा स्वतःचे वाहन यानी प्रवास करून जातोय. आपले हात तरी कार्यालयात गेल्यावर धुतो का?(चेहरा बरा दिसावा म्हणून तोंड धुत असतील.)

आपल्या मुलांना चांगल्या सवयी लागाव्यात यासाठी पालक आटापिटा करतात, पण त्यामागची तत्त्वं राहतात बाजूला आणि एखाद्या कर्मकांडाप्रमाणे सवयी मुलांकडून पाळल्या जातात का अशी पोलिसगिरी उरते का? मुले तर मोठ्यांचेच आचरण तपासून स्वतः वागत असतात, तर पालकांनो सवयी लावण्याची तत्त्वे तपासा.

उत्तुंग

सर एडमंड हिलरींविषयी फारच कमी माहिती होती. कालच वर्तमानपत्रात वाचली. बापरे, एवरेस्ट, दक्षिण ध्रुव, उत्तर ध्रुव तीनही ठिकाणी हा माणूस जाऊन आला होता. गंगेचे मुख ते गंगेचा उगम असा उलटा प्रवास केला होता. गंगेच्या उगमाजवळच्या १९००० फूटी शिखरावर चढून त्यांचा प्रवास संपवला. म्हणजे गंगा जमीनीवर अवतरते तिथपर्यंत सर जाऊन आले होते.

भारतात न्यूझीलंड्चे राजदूत म्हणून राजीव गांधींच्या काळात पदभार सांकार्य, 'हिमालय ट्रस्ट' चे कार्य हे सर्व वाचल्यावर हे व्यक्तिमत्व उत्तुंग नव्हे सर्व दिशा व्यापणारे होते असे जाणवते.

सर एडमंड हिलरींना आदरांजली !

मोबाईल

सांता बांता एकमेकांचे शेजारी असतात. सांता बांताला मोबाईलवरून फोन करतो. फोन लागत नाही,

पुन्हा फोन करतो. फोन लागत नाही,

पुन्हा फोन करतो. फोन लागत नाही,

शेवटी सांता बांताला पत्र लिहायला घेतो.

तीनचार दिवसांनी बांताला पत्र मिळते.

"अरे यार मैं बडी देरसे तुझे फोन कर रहा था। फोन लग्गी ही नही रहा था।

बार बार ऑपरेटर बोल रही थी 'नंबर ईज बिझी| ट्राय अगेन लेटर।' तो लेटर लिख रह्हा हूं।"

काही सत्ये

Friend in need is friend indeed: ज्याला आपली गरज आहे तोच खरा मित्र
सार्वजनिक गोष्टी सार्वनजीक नसतात